Muzeum Klubowe
Klub prowadzi Muzeum Klubowe. Założycielem i Kustoszem Honorowym Muzeum jest Zdzisław Grebl. Muzeum zostało założone w 2006r.
Muzeum gromadzi pamiątki związane z klubem oraz szerzej pojętą działalnością jaskiniową i wspinaczkową.
Należy sobie zdawać sprawę, że określenie „muzeum” dla niektórych osób może wydawać się nieco na wyrost.
Fizycznie, jest to wydzielone miejsce w siedzibie klubu, gdzie gromadzimy i wystawiamy przedmioty, które według naszego przeświadczenia są w jakiś sposób cennymi, materialnymi świadkami historii eksploracji jaskiń oraz historii naszego klubu.
Wśród zgromadzonych eksponatów mamy przedmioty, które są bardziej pamiątkami niż zabytkami o dużej wartości sentymentalnej, czasem nawet będącą słodką tajemnicą osób, które uczestniczyły w zdarzeniu, po którym z pozoru prozaiczny przedmiot staje się wywołującą uśmiech pamiątką.
Zgromadzone eksponaty są w większości darami członków klubu, ale również pamiątkami po osobach, których już nie ma wśród nas.
Jest też jeden depozyt muzealny, a nawet przedmiot pochodzący z zakupu specjalnie do Muzeum.
W zbiorach Muzeum zgromadziliśmy ponad dwieście różnego rodzaju eksponatów, w tym głównie sprzęt jaskiniowy i wspinaczkowy, kaski, oświetlenie elektryczne i karbidowe, liny, sprzęt do asekuracji, zjazdu i wychodzenia po linie, haki , raki, czekany, karabinki, kombinezony, sprzęt biwakowy etc. Pozostałe eksponaty, to odznaki klubowe i okolicznościowe, wspomniane pamiątki oraz ciekawsze znaleziska wyniesione podczas akcji sprzątania jaskiń.
W latach 2006 - 2023 Jerzy Ganszer na swojej prywatnej stronie internetowej prowadził ewidencję eksponatów Od 2024r.
funkcję kustosza objął Michał Salecki.
Muzeum w roku 2024.
/fot. M/Salecki/
Muzeum w roku 2007, rok po założeniu.
/fot. Z.Grebl/
Kask typu górniczego
używany w działalności jaskiniowej przez założyciela klubu Grzegorza Klasska /fot. J.Ganszer/
Kolekcja przyrządów do zjazdu po linie. Stan z 2024r.
Są to tak zwane rolki zjazdowe. Linę przeplata się przez nieruchome rolki śladem litery „S” lub „C”.
W Muzeum znajdują się wczesne wyroby firmy „Petzl”, firm polskich, jak również rolki wykonane metodami chałupniczymi.
Obecnie w taternictwie jaskiniowym używa się tych przyrządów w niemal niezmienionej od kilkudziesięciu lat formie.
Kolekcja przyrządów do wychodzenia po linie. Stan z 2024r.
Widoczne na zdjęciu przyrządy zaciskowe działają na zasadzie blokowania na linie uzębionego języka.
Po wpięciu do liny przyrządy przesuwają się tylko w jedną stronę.
Na górze zdjęcia widoczne trzy przyrządy ręczne z różnych lat XX w. Są to tzw. „płanietki” Nazwa pochodzi z języka francuskiego, gdzie takie przyrządy są nazywane „poignee”. Na dole zdjęcia pierwszy od lewej to tzw. „dressler”, obecnie nazywany „basic” , dwa następne to przyrządy piersiowe tzw. „croll”.
Wszystkie te przyrządy w bardzo zbliżonej formie są używane obecnie speleologii.
Kask jaskiniowy Cassida produkcji czechosłowackiej (lub czeskiej) z zamontowaną lampą karbidowo – elektryczną „Mixte” firmy Petzl oraz wytwornicą acetylenu firmy „Fisma”.
(Lata 80. XXw.). Dolna część wytwornicy jest odkręcana w celu umieszczenia grudek karbidu.
W górnej części wytwornicy jest zbiornik na wodę. Odkręcenie sześciokątnego pokrętła na górze wytwornicy powodowało otwarcie zaworu iglicowego i grawitacyjne skapywanie wody na grudki karbidu.
Reakcja wody z karbidem powodowała wytwarzanie acetylenu, który był podawany do lampy zbrojonym elastycznym wężem. Lampa posiada zapalarkę piezzoelektryczną.
Zespolona lampa elektryczna pełniła rolę oświetlenia zapasowego lub pomocniczego. Lampy karbidowe dawały mocne, rozproszone ciepłe światło.
Jedną z podstawowych wad tego typu oświetlania był problem z pozbyciem się zużytego, przereagowanego z wodą karbidu, który był pozostawiany w jaskiniach.
Oświetlenie karbidowe było podstawowym oświetleniem grotołazów jeszcze w pierwszych latach XXIw. Zostało całkowicie wyparte przez oświetlenie oparte na diodach LED.
Przyrząd typu Gibbs do wychodzenia po linie i autoasekuracji.
Używany do połowy lat 80. XX w. Wybity napis SBB oznacza, że stanowił własność klubu i był wypożyczany z magazynu klubowego.
Czekan z drewnianym styliskiem
/lata 70. XXw /. Do muzeum przekazał Lubomir Zawierucha, prezes klubu w latach 1983-1987.
Topofil – przyrząd do wykonywania pomiarów w jaskiniach.
Działa na zasadzie zliczania długości wysuwanej nici przez dekadowy licznik mechaniczny. Obecnie nie używany. /ze zbiorów klubowych/.
Obecnie do pomiarów w jaskiniach używa się przyrządów opartych na technice laserowej.
Wszelkie współczesne geodezyjne techniki pomiarowe oparte na sygnałach satelitarnych są w świecie podziemnym bezużyteczne.
Stara odznaka klubowa z zamazanym grawerem PTTK.
Przez długi czas klub nosił nazwę „Speleoklub PTTK Bielsko - Biała”, stąd nazwa „PTTK” w starej oznace.
Odznaka Ogólnopolskiego Obozu Speleologicznego 1973.
Eksponat przekazał Ryszard Kubera podczas XXX Wyjazdu dla Weteranów .
Haki wspinaczkowe oraz pas piersiowy używany w latach 70. XX w.
/przekazał E.Foltyn/
Okulary Jerzego Ganszera.
/do zbiorów muzeum zakupił Z.Grebl/.
Tego typu "wdzianko" zakładało się pod kombinezon.
Królowało to w latach 80. XX wieku. Dość szybko zostało wyparte przez "kojaki", obecnie tak zwane "wnętrza" szyte z polaru. W klubie królowały izotermiki koloru czerwonego.
Na zdjęciu Zdzisław Grebl, założyciel i pierwszy kustosz honorowy muzeum /zdjęcie wykonał J. Ganszer w grudniu 2012r/.
Płetwa wyniesiona z Jaskini Śnieżnej w 2008 r.
Na zdjęciu koleżanka Ula , która była tam i wyniosła tą płetwę razem z Wacławem Michalskim. /opis eksponatu i zdjęcie - J.Ganszer - pisownia oryginalna/
Butelka nalewki wyprodukowana w2006r. przez profesora Ryszarda Gradzińskiego wielkiego grotołaza z początków II połowy XX wieku.
Eksponat został przywieziony na Sympozjum Speleologiczne w Kletnie w 2007 r. przez Michała Gradzińskiego /syna w/w/.
Do muzeum klubowego z odpowiednimi honorami dostarczył Jerzy Ganszer. /opis eksponatu - J.Ganszer - pisownia oryginalna/.
